همچنين از امام صادق ( ع ) چندين روايت نقل شده است « 1 » كه امام حسين ( ع ) روز ترويه ، يعنى روز هشتم ذى حجّه ، از مكّه مكرّمه بيرون آمد . 2 - هنگام خروج امام حسين ( ع ) از مكّه ، كسانى كه از مدينهء منوّره با ايشان آمده بودند و نيز آنهايى كه در راه مدينه - مكّه به ايشان پيوستند ، « 2 » با آن حضرت همراه بودند . به جز مسلم بن عقيل كه حضرت وى را پيش از خود به كوفه فرستاد و نيز سليمان بن رزين كه امام ( ع ) نامه‌اى به وسيلهء وى براى رؤساى اخماس « 3 » در بصره فرستاد . « 4 » همچنين همهء افراد مشهورى كه در مكّه به ايشان پيوستند هنگام رفتن به عراق با وى همراه بودند ، بجز قيس بن مسهّر صيداوى ، عبد الرّحمن بن عبداللّه أرحبى ، عمّارة بن عبيداللّه سلولى ، كه امام ( ع ) آنان را همراه مسلم بن عقيل ( ع ) به كوفه فرستاد . و نيز سعيد بن عبداللّه حنفى و هانى بن هانى ، كه حضرت ، پيش از فرستادن مسلم به كوفه ، نامهء نخست خويش را به اينان سپرد تا براى كوفيان ببرند . « 5 » - مفهوم خروج كاروان حسينى از مكّه مكرّمه در سحرگاهان و يا در اوايل بامداد اين نيست كه كار به طور پنهانى و به دور از چشم سلطهء اموى و يا مردم بوده باشد ، چرا كه آن حضرت تاريخ حركت خويش را در خطبهء معروفشان كه طى آن فرمود : « مرگ براى فرزند آدم چونان گردنبندى است بر گردن دختران جوان » ، اعلام كرد . حضرت در پايان همين خطبه فرموده است : « هر كس در راه ما آمادهء جانبازى است و آهنگ رسيدن به لقاى الهى را دارد ، با ما حركت كند و من به خواست خداوند بامدادان به راه خواهم افتاد . » « 6 » و امام ( ع ) اين خطبه را نه تنها در ميان يارانش ، بلكه در ميان عموم مردم ايراد فرمود . « 7 »

--> ( 1 ) - ر . ك : التهذيب ، ج 5 ، ص 436 ، حديث شمارهء 162 ؛ الاستبصار ، ج 2 ، ص 327 ، حديث شمارهء 1160 . ( 2 ) - مانند سه شهيد قبيلهء جُهن كه از « مياه جهينه » به ايشان پيوستند . ( 3 ) - رؤساى قبايل پنجگانهء بصره ، يعنى عاليه ، بكر بن وائل ، بنىتميم ، عبدالقيس ، ازد و كنده ( ر . ك : لغتنامهء دهخدا ) . ( 4 ) - ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 277 ؛ الارشاد ، ص 185 . ( 5 ) - ر . ك : الارشاد ، ص 185 . ( 6 ) - ر . ك : اللهوف ، ص 26 . ( 7 ) - تنها مورخى كه مىگويد امام اين خطبه را در ميان اصحاب ايراد فرموده ، شيخ محمد سماوى در كتاب « ابصارالعين » ، ص 27 است . البته وى مأخذ اين قول نادر خويش را نقل نكرده است .